Dr. Ruth Reychler
9700 Oudenaarde
België

reumatoloog

reumatologie

 


Diagnose en behandeling volgens het type aandoening

Osteoporose (OP)

 

 


Definitie bij vrouwen:

    Osteopenie indien de botdensiteit tussen -1 en -2.5x onder de standaarddeviatie ligt
    Osteoporose indien de botdensiteit -2.5x onder de standaarddeviatie ligt

Vanaf de leeftijd van 35 jaar verliest iedereen stilaan bot.
Toename van botverlies vooral in de postmenopauzale periode: 15% op 5 jaar tijd.

Risicofactoren:

    blanken en aziaten
    familiaal
    mager en klein
    vroege menopauze
    verminderde fysieke activiteit
    lage calciumaanvoer in de voeding
    teveel alcohol
    roken
    corticoïden
    endocriene aandoeningen
    multiple myeloma

Soorten osteoporose:

primair <> secundair
type I (postmenopauzaal) <> type II (leeftijdsgebonden)

idiopatische vorm

    bij premenopauzale vormen en bij de man onder 60 jaar zonder duidelijke oorzaak
    verhouding vrouw/man = 10/1
    vooral vertebrale compressiefracturen

juveniele idiopatische OP

    voor of bij het begin van de puberteit

corticoïd-geïnduceerde OP

primaire hyperparathyreoïdie

hypogonadisme

    amenorroe
    bij mannen

hyperthyroïdisme

    verhoogde botturnover en resorptie

maligne aandoening

immobilisatie, inflammatoire aandoeningen

Nazicht:

DEXA (dual energy X-ray absorptiometrie) lumbaal en femurhals (totale heup of hals) met T- en Z-score

    T-score: vergelijking met de piekbotmassa voor hetzelfde geslacht
    Z-score vergelijking met de gemiddelde botdensiteit voor zelfde leeftijd en geslacht
    Voor elke standaarddeviatie minder dan het gemiddelde stijgt het risico op fractuur 2x

Botbiopsie (transiliacaal) enkel indien andere oorzaak verwacht, vb osteomalacie
Labo: ESR, creatinine, elektrolyten, levertesten, serum immunoglobulinen, calcium en fosfaat, sekshormonen

Preventie:

    Calcium supplement indien een laag calciumdieet (minder dan 400mg/d), prepubertair, postmenopauzaal
    Calcium+ vit D supplement bij bejaarden, in elk geval bij osteoporose of anabole behandelingen
    Oefeningen: gewichtsdragend

Behandeling:

Calcium supplement:

    indien laag calciumdieet (minder dan 400mg/d of geen zuivelproducten): 1g Calcium per dag verdeeld over 2 innames bij inname van zuivelproducten: maximaal 0.5g/d Calcium erbij s avonds
    dit zowel bij osteopenie als bij osteoporose
    aandacht voor voldoende zuivel tijdens de groei van kinderen

Vitamine D:

    Indien weinig of niet in zonlicht (bejaarden in tehuizen vb.) vit D supplement te voorzien

Oefeningen:

    gewichtsdragende oefeningen dagelijks

Criteria voor toelating van de erkende medicaties

    bij postmenopauzale vrouw voor toelating voor bisfosfonaten:
    • antecedent wervelfractuur > 25% (vooraan-midden-achteraan) of > 4mm reductie in hoogte (radiologisch bijgevoegd protocol) OF
    • indien T-score botdensiteit -2.5x onder de standaarddeviatie lumbaal of heup (met DEXA protocol)
      alendronaat 10mg/d of 70mg/week
      risedronaat 35mg/week
      ibandroninezuur 150mg 1/maand per os of IV 3mg 4/jaar

    Opgelet bij nierinsufficiëntie, oesofagale reflux/hiatale hernia indien per os

    Inname per os dient te gebeuren op een ledige maag met groot glas water en niet gaan liggen nadien, minstens 1h voor de maaltijd te nemen, medicatie NIET stukbijten

    • bij postmenopauzale vrouw voor toelating voor raloxifene: SERM (selectieve oestrogeen receptor modulators): ) zelfde voorwaarden, enkel voor lumbale osteoporose geïndiceerd
    • bij postmenopauzale vrouw voor toelating voor denusomab (Prolia) 60mg spuitampule om de 6m: zelfde voorwaarden als voor bisfosfonaten EN hetzij reeds bisfosfonaten genomen, hetzij contra-indicatie voor bisfofonaten EN botdensitometrie <6m oud. Kan gegeven worden bij nierinsufficiëntie en bij oesofagale reflux/hiatale hernia. Opletten bij ernstige infecties en bij huidreacties.
    • bij de man: antecedent van heupfractuur of 2/3 van hogervermelde criteria zijn vereist (zolendronaat 10mg/d of 70mg/w, rizedronaat 35mg/w, zoledroninezuur (Aclasta, e.a.) 5mg IV één maal per jaar): antecedent wervelfractuur > 25% of > 4mm reductie in hoogte (radiologisch bijgevoegd protocol) EN/OF indien T-score botdensiteit -2.5x onder de standaarddeviatie lumbaal EN /OF indien T-score botdensiteit -1.5x onder de standaarddeviatie heup (met DEXA protocol).
    • bij corticoïd-geïnduceerde OP bij postmenopauzale vrouwen zonder hormoonsubstitutie (Alendronaat 10mg/d of 70mg/w, rizedronaat 35mg/w, bij inname van 7.5mg of meer prednisolone of 6mg methylprednisolone/d minstens 3 maand
      of
      +T-score <-1.5 lumbaal of heup (met DEXA protocol)
    • osteoporose door aanhoudende systemische corticoïdenbehandeling >6m bij vrouw en man: teriparatide (Forsteo) spuitampulen s.c. sinds 1.2.2006: alleen voor te schrijven door reumatoloog, internist en fysiotherapeut: na > 12m bisfosfonaten en T-score lumbaal < -2.5 (DEXA) of femurhals < -2.5 (bij de man -1.5), bij de aanvraag en MINSTENS 1 wervelfractuur > 25% hoogtereductie of > 4mm. Na 9m verlenging voor nog eens 9m zo de controle T-score een stijging toont.

 

mail stuur me een mail

Terug naar metabole ziekten modernblue_next.gif  

© 2004- Design & SEO Web Site Tuning
Disclaimer & Privacy